Galeria
Od angielskiego 1829 po węgierskie 18Mag: szesnaście gier, które zbudowały kolejowy gatunek. Przesuwaj w bok, żeby zobaczyć kolejne.
→
W 1974 roku Francis Tresham wydał w Wielkiej Brytanii grę 1829. Gracze kupowali akcje kompanii kolejowych, a jako ich prezesi budowali tory z sześciokątnych płytek, kupowali lokomotywy i decydowali, czy wypłacić zysk akcjonariuszom, czy zostawić go w firmie.
Kolejne gry przejęły ten system i nazwę: rok w tytule, nowa mapa, nowe pomysły. Dziś rodzina 18xx liczy setki tytułów — od kilkugodzinnych wprowadzeń po dwunastogodzinne giganty.
Wspólny rytm: tury giełdowe przeplatają się z turami operacyjnymi, a gdy wchodzi nowy typ pociągu, najstarsze lokomotywy „rdzewieją” i znikają z planszy.
Pierwsza gra z rodziny: kompanie kolejowe w południowej Anglii u progu ery kolei, giełda akcji i tory z heksagonalnych płytek. Tresham zaczął ją projektować w latach 60. pod roboczym tytułem „Mainline”. Wydawana w małych nakładach, dziś jest kolekcjonerskim rarytasem.
Railways & Robber Barons
Klasyk, od którego większość graczy zaczynała: północny wschód USA, osiem wielkich kompanii i bezwzględna giełda. Słynie z manewru, w którym prezes wydaje pieniądze swojej spółki, a potem podrzuca ją innemu graczowi. Wydanie Avalon Hill rozsławiło 18xx w Ameryce.
Niemcy przed zjednoczeniem: koleje prywatne, państwowe koleje Bawarii, Saksonii i Badenii oraz Pruska Kolej, która z czasem wchłania mniejsze linie. Tytuł to rok otwarcia Ludwigsbahn z Norymbergi do Fürth, pierwszej kolei w Niemczech. Przez lata podstawowe 18xx w krajach niemieckojęzycznych.
Railroading in Upper Canada from 1856
Górna Kanada — dzisiejsze Ontario, od Toronto po Detroit. Spółki dostają kapitał stopniowo, mogą zaciągać pożyczki, a te, które nie spłacą długów, w połowie gry przejmuje państwowa Canadian Government Railway. Ulubiona gra graczy lubiących finansowe łamigłówki.
Europa od Paryża i Londynu po Rzym i Budapeszt — na mapie jest Kraków, a Warszawa leży na wschodnim krańcu jako obszar poza planszą. Zamiast kompanii prywatnych licytuje się małe koleje, które potem łączy się w duże spółki. Polskim graczom najbliższa z klasyków.
Japońska wyspa Sikoku i siedem kompanii na małej, ciasnej mapie. Klasyczne zasady w zwartej formie sprawiają, że to jedna z najczęściej polecanych gier na pierwsze 18xx. Zaczynała jako zestaw do samodzielnego wydruku, a dziś ma pełne pudełkowe wydanie.
The Race for the Midwest
Środkowy Zachód USA i wyścig kolei ze wschodu do Chicago. Grę otwiera draft kompanii prywatnych, wszystkie spółki są dostępne od początku, a partia trwa krócej niż w 1830. Autor Race for the Galaxy zrobił z niej jedno z najpopularniejszych współczesnych 18xx.
Najbardziej „wall-streetowe” 18xx: krótka sprzedaż akcji, pożyczki, przejęcia i bankructwa. Spółki startują w różnych rozmiarach, a gracze na zmianę pompują i wyprzedają cudze firmy. Dla wielu weteranów to szczyt gatunku.
China
Historia kolei w Chinach. Spółki dostają prawa budowy tylko w wybranych regionach, a na mapie pojawiają się zagraniczni inwestorzy z własnymi liniami. Gra na 3–7 osób autorstwa Lonny’ego Orglera, późniejszego twórcy Russian Railroads.
On the Rails of the Orient Express
Gigant na cały kontynent: kompanie prywatne, małe, regionalne, główne i narodowe, a celem jest uruchomienie Orient Expressu z zachodnich stolic do Konstantynopola. Pełna partia trwa około dwunastu godzin; są krótsze scenariusze. Na mapie są także dzisiejsze polskie miasta.
The Railways of Great Britain
Anglia z Walią i Szkocją jako obszarami poza mapą. W każdej turze giełdowej licytuje się koleje prywatne i małe spółki, które główne kompanie potem wchłaniają. Długa, ale bardzo wysoko oceniana przez graczy.
Koleje Irlandii. Akcjonariusze głosują nad wrogimi fuzjami, a „zardzewiałe” pociągi można odkupić od banku za pół ceny i jeździć nimi, aż całkiem zgniją. Irlandia jest też jedną z map Train Tile Rush.
Koleje Czech, tuż za naszą południową granicą. Piętnaście kompanii w trzech rozmiarach, każda z własnym rodzajem pociągów, na 2–6 graczy. Pierwsza gra wydana przez własne wydawnictwo Lonny’ego Orglera.
Narodziny amerykańskich kolei nad zatoką Chesapeake. Pomyślana jako wprowadzenie: proste zasady, bez fuzji i pożyczek, partia na 2–6 osób. Ufundowana na Kickstarterze przez ponad 1500 osób — dziś często pierwsza gra 18xx nowych graczy.
Railways of the Russian Empire & Canada
Dwie gry na wspólnych zasadach w jednym pudełku: koleje Imperium Rosyjskiego (1861) i Kanady (1867). Małe koleje łączą się w duże spółki, a pod koniec pojawia się państwowa kolej narodowa. W 1861 ziemie polskie pojawiają się na zachodnim skraju jako obszar poza planszą.
Hungarian Railway History
Historia węgierskich kolei. Koleje rozdziela się między graczy na starcie, operują w stałej kolejności i zawsze wypłacają zysk po połowie: właścicielom i do kasy firmy. Ma też tryb solo — rzadkość w 18xx.
Wiele z tych gier poprowadzisz za darmo w przeglądarce na 18xx.games — otwartej platformie, która sama pilnuje zasad i liczy trasy.
Zasady, warianty i dyskusje znajdziesz na BoardGameGeek; każdy slajd galerii linkuje do strony swojej gry.
Szukasz ludzi do gry na żywo? Pytaj w klubach i kawiarniach planszówkowych — gracze 18xx chętnie uczą nowych.
Okładki i plansze to dzieła ilustratorów i wydawców. Pokazujemy wyłącznie zdjęcia na wolnych licencjach albo opublikowane za zgodą wydawcy, zawsze z autorem i licencją.
Tam, gdzie jeszcze nie ma obrazu, czekamy na zgodę. Jesteś wydawcą, ilustratorem lub autorem zdjęcia jednej z tych gier? Napisz: contact@traintilerush.com.
Train Tile Rush to gra kolejowa w duchu 18xx na telefon: układasz płytki torów, łączysz miasta i kupujesz pociągi — a każda tura trwa kilkadziesiąt sekund.
Zapisz się na betę
